Ngày đưa:  29/12/2015 09:43:29 AM
Đầu tư vào năng lượng sạch tại Việt Nam: Xu hướng tất yếu
Các dự án điện sản xuất từ năng lượng tái tạo không phải trả chi phí nguyên liệu nên theo thời gian có lợi nhuận lũy tiến; lại không phát thải gây hiệu ứng nhà kính nên được các tổ chức tài chính quốc tế quan tâm, sẵn sàng hỗ trợ vay vốn.

 

1 – Hiện trạng đầu tư vào các dự án điện sạch tại Việt Nam

Các dự án điện sản xuất từ năng lượng tái tạo không phải trả chi phí nguyên liệu nên theo thời gian có lợi nhuận lũy tiến; lại không phát thải gây hiệu ứng nhà kính nên được các tổ chức tài chính quốc tế quan tâm, sẵn sàng hỗ trợ vay vốn.
Năm 2015 này là một năm nở rộ các nhà máy điện chạy từ năng lượng tái tạo. Đầu năm, Công ty TNHH Xây dựng – Thương mại – Du lịch Công Lý khởi công xây dựng Nhà máy điện gió giai đoạn 2 tại tỉnh Bạc Liêu với tổng mức đầu tư trên 4.000 tỷ đồng; khi hoàn thành sẽ có công suất xấp xỉ 100 MW, điện năng mỗi năm sản xuất trên 320 triệu kWh.
Cùng với đó, Cơ quan Thương mại và Phát triển Hoa Kỳ (USTDA) đã thỏa thuận viện trợ không hoàn lại gần 1 triệu USD để tài trợ nghiên cứu khả thi phát triển Dự án điện gió tại Bạc Liêu giai đoạn 3.
Tiếp đến, tháng 3/2015, Công ty TNHH Giải pháp năng lượng gió (HBRE) phát lệnh khởi công dự án Trang trại điện gió Tây Nguyên có công suất 120 MW, tạo ra 400 triệu kWh/năm. Dự án được đặt tại huyện Ea H’Leo, tỉnh Đắk Lắk – là một trong những nơi có nguồn năng lượng gió tốt nhất tại Việt Nam, với sức gió ổn định và phân bố đều ở mức trung bình là 7,6m/giây.
Đến tháng 9/2015, Thủ tướng Chính phủ đồng ý bổ sung dự án Nhà máy Điện sinh khối An Khê, tổng công suất 95 MW vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia. Sau khi bổ sung Quy hoạch, Nhà máy Đường An Khê có công suất 12.000 tấn mía/ngày được mở rộng nâng lên 18.000 tấn mía/ngày, hàng năm sử dụng 1.920.000 tấn nguyên liệu và lượng bã mía sinh ra (làm nguyên liệu sản xuất điện sinh khối) khoảng 614.400 tấn.
Tháng 10, Công ty Cổ phần Sông Đà 5 phối hợp cùng Công ty Mía Đường Sơn Dương khởi công xây dựng Dự án Nhà máy Điện sinh khối mía đường Tuyên Quang. Dự án có công suất lắp đặt là 25 MW với tổng vốn đầu tư hơn 500 tỷ đồng.
Điện sinh khối là hướng đi mới của các nhà máy đường, được dự báo là sẽ liên tiếp có những dự án mới. Bởi lẽ, nhìn chung các nhà máy đường sẽ không hiệu quả khi hoạt động đơn lẻ (chỉ sản xuất đường) nên các chủ đầu tư mía đường phải chú trọng đầu tư chiều sâu, tận dụng nguồn nguyên liệu bã mía để đốt nhiên liệu, sản xuất điện nhằm tăng doanh thu.
Nhìn rộng ra thì sản xuất điện bằng năng lượng tái tạo, gọi tắt là điện “sạch” (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối) hiện nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Ông Patrick Wall, Tùy viên Thương mại, Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ khẳng định: “Sẽ có nhiều nhà đầu tư Hoa Kỳ tham gia phát triển năng lượng sạch tại Việt Nam”. Các tổ chức tài chính quốc tế như: Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW), Quỹ Dragon Capital và một số ngân hàng khác đã bắt đầu quan tâm đến các dự án sản xuất điện từ năng lượng sạch ở Việt Nam.
Điện sinh khối là nhà máy phát điện chủ yếu sử dụng năng lượng sinh khối để sản xuất điện, bao gồm: phụ phẩm, phế thải trong sản xuất nông nghiệp, chế biến nông lâm sản và các loại cây trồng khác có thể sử dụng làm nhiên liệu cho sản xuất điện.
2 – Nguyên nhân dòng tiền đầu tư tập trung vào năng lượng sạch
Vì sao các nhà đầu tư trong nước và quốc tế sẵn lòng mở hầu bao cho cho các dự án điện “sạch”? Trước hết là do trong chính sách, Nhà nước đã đặc biệt khuyến khích đến loại hình năng lượng này.
a) Về các văn bản định hướng
Trong Quy hoạch điện VII, từ phần “Quan điểm phát triển” đến phần “Mục tiêu” đều nhấn mạnh đến việc “Ưu tiên phát triển nguồn năng lượng tái tạo cho sản xuất điện”. Thậm chí, trong phần “Quy hoạch phát triển nguồn điện” còn đưa các nguồn điện “sạch” lên hàng đầu và vạch ra những chỉ tiêu cụ thể:
– Đưa tổng công suất nguồn điện gió từ mức không đáng kể hiện nay lên khoảng 1.000 MW vào năm 2020, khoảng 6.200 MW vào năm 2030; điện năng sản xuất từ nguồn điện gió chiếm tỷ trọng từ 0,7% năm 2020 lên 2,4% vào năm 2030.
– Phát triển điện sinh khối, đồng phát điện tại các nhà máy đường, đến năm 2020, nguồn điện này có tổng công suất khoảng 500 MW, nâng lên 2.000 MW vào năm 2030; tỷ trọng điện sản xuất tăng từ 0,6% năm 2020 lên 1,1% năm 2030.
Chiến lược năng lượng tái tạo mới được ban hành trong tháng 11/2015 đưa ra các mục tiêu chiến lược như sau:
– Tăng tổng các nguồn năng lượng tái tạo sản xuất, sử dụng từ khoảng 25 triệu TOE (tấn dầu tương đương) vào năm 2015 lên đạt khoảng 37 triệu TOE vào năm 2020; khoảng 62 triệu TOE vào năm 2030 và 138 triệu TOE vào năm 2050. Tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng tiêu thụ năng lượng sơ cấp năm 2015 đạt khoảng 31,8%; khoảng 31,0% vào năm 2020; khoảng 32,3% vào năm 2030 và tăng lên, đạt khoảng 44,0% vào năm 2050.
– Tăng sản lượng điện sản xuất từ năng lượng tái tạo tăng từ khoảng 58 tỷ kWh năm 2015 lên đạt khoảng 101 tỷ kWh vào năm 2020, khoảng 186 tỷ kWh vào năm 2030 và khoảng 452 tỷ kWh vào năm 2050. Tỷ lệ điện năng sản xuất từ năng lượng tái tạo trong tổng điện năng sản xuất toàn quốc tăng từ khoảng 35% vào năm 2015 tăng lên khoảng 38% vào năm 2020; đạt khoảng 32% vào năm 2030 và khoảng 43% vào năm 2050.
– Tăng diện tích hấp thụ của các dàn nước nóng năng lượng mặt trời từ khoảng 3 triệu m2 vào năm 2015 lên đạt khoảng 8 triệu m2 vào năm 2020, cung cấp 1,1 triệu TOE; khoảng 22 triệu m2 năm 2030, cung cấp 3,1 triệu TOE và đạt khoảng 41 triệu m2 vào năm 2050, cung cấp 6 triệu TOE. Tăng tỷ lệ số hộ gia đình có các thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời (dàn đun nước nóng, bếp nấu ăn, sưởi ấm và làm mát không gian, chưng cất nước,… sử dụng năng lượng mặt trời) từ khoảng 4,3% năm 2015 lên khoảng 12% vào năm 2020, khoảng 26% vào năm 2030 và khoảng 50% vào năm 2050.
– Tăng quy mô sử dụng công nghệ khí sinh học với thể tích xây dựng từ khoảng 4 triệu m3 vào năm 2015 lên khoảng 8 triệu m3 vào năm 2020; khoảng 60 triệu m3 vào năm 2030 và khoảng 100 triệu m3 vào năm 2050.
b) Các chính sách hỗ trợ phát triển
Để hoàn thành mục tiêu trên, Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ.
Về năng lượng gió
Những đơn vị đầu tư dự án điện gió tại Việt Nam sẽ nhận được nhiều ưu đãi như được miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp như các dự án thuộc lĩnh vực đặc biệt được ưu đãi đầu tư theo quy định pháp luật. Riêng với các thiết bị xây dựng công trình điện gió trong nước chưa sản xuất được sẽ được miễn thuế nhập khẩu. Đồng thời, giá mua điện đang áp dụng theo Quyết định 37/2011/QĐ-TTg với mức 7,8 UScent/kWh, trong đó 6,8 UScent/kWh do EVN trả, 1 UScent là từ nguồn Quỹ Bảo vệ môi trường ở Việt Nam.
Về năng lượng sinh khối
Đối với các dự án điện sinh khối, ngoài được hưởng các ưu đãi về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu, Chính phủ còn yêu cầu EVN bao tiêu toàn bộ sản lượng điện sinh khối.
Điểm đắc lợi nữa là nước ta có điều kiện thiên nhiên thuận lợi cho phát triển nguồn năng lượng “sạch”. Ông Peter Cowling – Giám đốc Công ty Năng lượng tái tạo GE khu vực châu Á – Thái Bình Dương khẳng định: “Chất lượng gió để phục vụ phát triển điện gió ở Việt Nam có chất lượng hàng đầu thế giới”. Với điện sinh khối, Việt Nam có tiềm năng sản xuất sinh khối rất lớn, với 118 triệu tấn/năm, chủ yếu từ rơm và trấu (61 triệu tấn), bã và lá cây mía (16 triệu tấn) và gỗ tự nhiên (14 triệu tấn)… Với lợi thế đó, chu kỳ đầu tư chỉ khoảng 5 – 7 năm là thu lợi nhuận tốt.
Cuối cùng, các dự án điện gió, điện sinh khối không phải trả chi phí nguyên liệu nên theo thời gian có lợi nhuận lũy tiến; lại không phát thải gây hiệu ứng nhà kính, không gây ô nhiễm môi trường nên được các tổ chức tài chính quốc tế quan tâm, sẵn sàng hỗ trợ vay vốn.
Về sản xuất điện từ chất thải rắn
Ngày 5 tháng 5 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 31/2014/QĐ-TTg về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án phát điện sử dụng chất thải rắn tại Việt Nam với các cơ chế khuyến khích cụ thể như sau:
– Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị thành viên có trách nhiệm mua toàn bộ sản lượng điện sản xuất từ nguồn CTR theo hợp đồng mua bán điện mẫu không đàm phán. Các nhà máy sản xuất điện từ nguồn CTR được ưu tiên khai thác toàn bộ công suất và điện năng phát phù hợp với chế độ cung cấp nhiên liệu CTR của khu vực nhà máy.
– Quy định các dự án phát điện từ CTR nối lưới được hưởng ưu đãi về giá điện theo cơ chế giá mua điện dựa trên nguyên tắc đảm bảo hỗ trợ chủ đầu tư thu được lợi nhuận hợp lý, cụ thể: (i) Giá mua điện tại điểm giao nhận đối với các dự án phát điện đốt CTR trực tiếp là 2.114 đồng/kWh (tương đương 10,05 US cents/kWh); (ii) Giá mua điện tại điểm giao nhận đối với các dự án phát điện đốt khí thu hồi từ bãi chôn lấp CTR là 1.532 đồng/kWh (tương đương 7,28 US cents/kWh); (iii) Giá mua điện trên chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng và được tính chung vào giá mua điện của toàn hệ thống điện Việt Nam.
– Ngoài ra, các dự án điện từ CTR còn được hưởng trợ giá đối với sản phẩm của dự án CDM, hưởng ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất nhập khẩu, thuế sử dụng đất, thuê đất, thuê mặt nước, ưu đãi về mức vốn cho vay, thời hạn cho vay, miễn thuế bảo vệ môi trường… theo quy định của pháp luật hiện hành.
Với những chính sách định hướng và hỗ trợ như trên, các dự án năng lượng sạch sẽ có cơ sở phát triển và nở rộ trong thời gian tới.
congnghiepxanh.wordpress.com
Các tin tức khác
Xem các tin khác
Hồ chứa: 120
- Diện tích lưu vực: 370.33 (km2)
- Dung tích: 103.5/116.01 (106m3)
- Năng lực tưới: 7047.8/12586.5 (ha)

Đập dâng: 424
- Diện tích lưu vực: 4014.6 (km2)
- Dung tích: 375.3 (106m3)
- Năng lực tưới: 390853.97/537469.1 (ha)

Trạm bơm: 112
- Diện tích lưu vực: 0 (km2)
- Năng lực: 4966.53/10612 (ha)
- Lưu lượng cấp: 19510 (ha)
- Số máy bơm: 186 (máy)
Lượt truy cập: 133705
Đang trực tuyến: 10